Epoki literackie, analizy wierszy, poradniki, słownik, piosenki

Szkoła podstawowaGimnazjumLiceum i technikumIlość stron

I etap edukacyjny

(Kl. I-III)
Władysław Bełza – Kto ty jesteś? Polak mały!;
Jan Brzechwa – Moje ulubione wiersze;
Alina i Czesław Centkiewiczowie – Anaruk, chłopiec z Grenlandii
Wanda Chotomska – Legendy polskie;
Maria Krueger – Karolcia;

Hugh Lofting – Doktor Dolittle i jego zwierzęta;
Astrid Lindgren – Dzieci z Bulerbyn;
Kornel Makuszyński – 120 przygód Koziołka Matołka (księga I);
Alan Aleksander Milne – Kubuś Puchatek;
ks. Jan Twardowski – Patyki i patyczki;
Julian Tuwim – wiersze dla dzieci: Lokomotywa, Słoń Trąbalski;

inne wybrane utwory klasycznej literatury dziecięcej polskiej i światowej”

W ostatnich zmianach nie wyszczególnione zostały obecne poprzednio w spisie pozycje:
H. Ch. Andersen, wybór baśni;
Alina i Czesław Centkiewiczowie, Anaruk, chłopiec z Grenlandii;
M. Konopnicka, O krasnoludkach i sierotce Marysi.
Mogą one jednak być omawiane jako “inne wybrane utwory klasycznej literatury dziecięcej polskiej i światowej”.

II etap edukacyjny

1.
Carlo Collodi – Pinokio;
Wiktor Gomulicki – Wspomnienia niebieskiego mundurka;
Irena Jurgielewiczowa – Ten obcy;
Rudyard Kipling – Księga Dżungli;
Józef Ignacy Kraszewski – Stara Baśń;
C.S. Lewis – Opowieści z Narnii, cz. I: Lew, Czarownica i stara szafa;
Kornel Makuszyński – Szatan z siódmej klasy;
Lucy Maud Montgomery – Ania z Zielonego Wzgórza;
Edmund Niziurski – Sposób na Alcybiadesa;
Henryk Sienkiewicz – W pustyni i w puszczy;
Alfred Szklarski – Tomek w krainie kangurów;
ks. Jan Twardowski – Zeszyt w kratkę;
Mark Twain – Przygody Tomka Sawyera;
Juliusz Verne – W 80 dni dookoła świata;
Stanisław Lem – Bajki robotów.

2.
Baśnie, legendy, opowiadania i utwory poetyckie pochodzące z regionu.

3.
Inne teksty reprezentatywne dla źródeł kultury europejskiej.

4.
Wybrane przez uczniów i nauczyciela stosownie do możliwości i potrzeb uczniów:

1) utwory prozatorskie i poetyckie wprowadzające w polską tradycję i współczesność literacką,
2) teksty reprezentatywne dla różnych rodzajów, gatunków i form artystycznego wyrazu, ze szczególnym uwzględnieniem utworów epickich, w tym odmian prozy fabularnej, literatury science fiction.

5.
Teksty użytkowe, publicystyczne, popularnonaukowe, przedstawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy telewizyjne.

W ostatnich zmianach nie wyszczególnione zostały obecne poprzednio w spisie pozycje:
Karol Bunsch – Dzikowy skarb (fragmenty);
Daniel Dafoe – Robinson Cruzoe;
Zbigniew Nienacki – Pan Samochodzik i Templariusze;
John Ronald Reuel Tolkien – Władca Pierścieni.

Lektury w gimnazjum

1. Wybrane utwory z klasyki światowej:

Biblia (fragmenty);
mitologia (wybór);
Homer – Iliada lub Odyseja (fragmenty);
Sofokles – Antygona;
Pieśń o Rolandzie (fragmenty);

William Shakespeare – Romeo i Julia;
Miguel Cervantes – Don Kichote (fragmenty);
Karol Dickens – Opowieść wigilijna lub Dawid Copperfielf (fragmenty);
Antoni Czechow – wybrana nowela;
Antoine de Saint Exupéry – Mały Książę lub Nocny lot
;
Ernest Hemingway – wybrane opowiadanie.

2. Wybrane utwory z klasyki polskiej:

Bogurodzica;
Jan Kochanowski – wybrane fraszki, pieśni, psalmy i treny;
wybór poezji barokowej;
Ignacy Krasicki – wybrane bajki i jedna z satyr;

Adam Mickiewicz – wybrane bajki i ballady, Dziady cz. II, Pan Tadeusz (fragmenty);
Juliusz Słowacki – Balladyna (fragmenty);
Aleksander Fredro – Zemsta;
Henryk Sienkiewicz – wybrana nowela;
Bolesław Prus – wybrana nowela;
Stefan Żeromski – Syzyfowe prace, wybrana nowela.

3. Wybór liryki XIX wieku, wybór poezji XX wieku – w tym utwory:

Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Zbigniewa Herberta, Marii Pawlikowskiej – Jasnorzewskiej, Kazimierza Wierzyńskiego, Jana Lechonia, Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej, Czesława Miłosza, ks. Jana Twardowskiego.

4. Wybór nowelistyki XIX i XX wieku (w tym co najmniej jeden utwór pozytywistyczny).

5. Wybrane utwory współczesnej prozy polskiej i dramatu.

6. Wybrane utwory o dorastaniu, w tym powieści dla młodzieży (np. Małgorzaty Musierowicz lub Ireny Jurgielewiczowej).

7. Przykłady literatury regionalnej, wkład literatury regionalnej do ogólnopolskiej skarbnicy literackiej.

8. Przykłady pamiętnika, dziennika, korespondencji literackich, reportażu, w tym Aleksander Kamiński – Kamienie na szaniec; Miron Białoszewski – Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty).

9. Wybrane z czasopism i prasy codziennej teksty publicystyczne, informacyjne i reklamowe.

10. Utwory zaproponowane przez uczniów i nauczyciela, w tym literatura popularna (co najmniej jeden w każdej klasie).

11. Inne składniki kultury (przedstawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy telewizyjne, przekazy ikoniczne, poezja śpiewana).

Lektura przykładowa:

Biblia (Pieśń nad Pieśniami, Hymn św. Pawła o miłości, Apokalipsa);
Antoni Czechow – Śmierć urzędnika;
Ernest Hemingway – Stary człowiek i morze;
Arkady Fiedler – Dywizjon 303;
Melchior Wańkowicz – Ziele na kraterze;
Jan Kochanowski – pieśń: Czego chcesz od nas, Panie…;
Adam Mickiewicz – Ballady i romanse;
Henryk Sienkiewicz – Krzyżacy;
Bolesław Prus – Kamizelka;
Zofia Kossak–Szczucka – Bursztyny;
Utwory Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Zbigniewa Herberta, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Kazimierza Wierzyńskiego, Jana Lechonia, Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej, Czesława Miłosza, ks. Jana Twardowskiego.

Powieści dla młodzieży Małgorzaty Musierowicz lub Ireny Jurgielewiczowej.
Paweł Zuchniewicz – Wujek Karol. Kapłańskie lata Papieża;
Karolina Lanckorońska – Wspomnienia wojenne.

Nauczyciel może wybrać utwory niewymienione w wykazie „Lektura przykładowa”.

Liceum i technikum

Obowiązuje klasy pierwsze od 2012/2013 r.

Teksty poznawane w całości – nie mniej niż 13 pozycji książkowych odpowiednio w trzyletnim bądź czteroletnim okresie nauczania oraz wybrane przez nauczyciela teksty o mniejszej objętości, przy czym nie można pominąć autorów i utworów oznaczonych gwiazdką:

Lektury obowiązkowe z gwiazdką:

  1. *Bogurodzica
  2. *Jan Kochanowski – wybrane pieśni, treny (inne niż w gimnazjum) i psalm
  3. *Adam Mickiewicz – Dziadów część III
  4. *Adam Mickiewicz – Pan Tadeusz
  5. *Bolesław Prus – Lalka
  6. *Bruno Schulz – wybrane opowiadanie
  7. *Stanisław Wyspiański – Wesele
  8. *Witold Gombrowicz – Ferdydurke (fragmenty)

Pozostałe do wyboru przez nauczyciela:

  • Sofokles Antygona lub Król Edyp;
  • Lament świętokrzyski
  • William Szekspir Makbet lub Hamlet;
  • Adam Mickiewicz– sonety, Romantyczność,
  • Fiodor Dostojewski – wybrany utwór,np. Zbrodnia i kara, Łagodna
  • Joseph Conrad Jądro ciemności;
  • Władysław Stanisław Reymont Chłopi (tom I –Jesień);
  • Stefan Żeromski – wybrany utwór (Ludzie bezdomni, Wierna rzeka, Echa leśne lub Przedwiośnie);
  • Jarosław Iwaszkiewicz – wybrane opowiadanie;
  • Tadeusz Borowski – wybrane opowiadanie;
  • wybrany dramat dwudziestowieczny z literatury polskiej (np. Stanisława Ignacego Witkiewicza, Sławomira Mrożka lub Tadeusza Różewicza);
  • wybrana powieść polska z XX lub XXI w. (np. Marii Kuncewiczowej Cudzoziemka, Zofii Nałkowskiej Granica, Józefa Mackiewicza Droga donikąd, Stanisława Lema Solaris, Juliana Stryjkowskiego Austeria,Tadeusza Konwickiego Kronika wypadków miłosnych);
  • wybrana powieść światowa z XX lub XXI w. (np. Franza Kafki Proces, Alberta Camusa Dżuma, George’a Orwella Rok 1984, Isaaca Bashevisa Singera Sztukmistrz z Lublina, Gabriela Garcii Marqueza Sto lat samotności, Umberto Eco Imię róży).
  • plus wybrane wiersze: Juliusz Słowacki, Cyprian Norwid, Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff, Bolesław Leśmian, Julian Tuwim, Jan Lechoń, Julian Przyboś, Józef Czechowicz, Konstanty Ildefons Gałczyński, Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert, Ewa Lipska, Adam Zagajewski, Stanisław Barańczak; Miron Białoszewski

Lista lektur – poziom rozszerzony

1. Teksty poznawane w całości

Teksty określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:

  • Horacy – wybrane liryki;
  • Jan Kochanowski Treny (jako cykl poetycki);
  • poezja barokowa (np. Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn);
  • wybrany wiersz z romantycznej poezji europejskiej;
  • Juliusz Słowacki Kordian lub Fantazy;
  • Zygmunt Krasiński Nie-Boska Komedia;
  • realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (np. Honoriusz Balzak Ojciec Goriot, Emil Zola Nana lub Gustaw Flaubert Pani Bovary);
  • Stanisław Ignacy Witkiewicz: Szewcy;
  • Gustaw Herling-Grudziński – wybrane opowiadanie;
  • Michaił Bułhakow Mistrz i Małgorzata;
  • wybrana powieść lub zbiór opowiadań z XX lub XXI w. (np. Marii Dąbrowskiej, Zofii Nałkowskiej, Marii Kuncewiczowej, Józefa Wittlina, Józefa Mackiewicza, Juliana Stryjkowskiego, Andrzeja Kuśniewicza, Tadeusza Konwickiego, Stanisława Lema, Wiesława Myśliwskiego, Marka Nowakowskiego, Jerzego Pilcha, Olgi Tokarczuk, Stefana Chwina, Pawła Huellego);
  • wybrana powieść(lub zbiory opowiadań) dwudziestowiecznych autorów z literatury światowej (np. Franza Kafki, Thomasa Manna, Vladimira Nabokova, Alberta Camusa, Isaaca Bashevisa Singera, Johna Steinbecka, Kurta Vonneguta, Gabriela Garcii Marqueza, Günthera Grassa, Umberto Eco, Milana Kundery); wybrane wiersze dwudziestowiecznych poetów polskich (innych niż wymienieni na poziomie podstawowym).

2. Teksty poznawane w całości lub w części (decyzja należy do nauczyciela), przy czym nie można pominąć utworu oznaczonego gwiazdką teksty określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:

  • wybrany esej Mieczysława Jastruna lub Zygmunta Kubiaka poświęcony kulturze antycznej;
  • Dante Alighieri Boska komedia;
  • Johann Wolfgang Goethe Faust;
  • Czesław Miłosz – wybrany esej;
  • Zbigniew Herbert – wybrany esej;
  • inny esej autora polskiego (np. Kazimierza Wyki, Jana Błońskiego, Marii Janion, Leszka Kołakowskie go, ks. Józefa Tischnera, Jarosława Rymkiewicza, Jerzego Stempowskiego);
  • wybrany reportaż autora polskiego (np. Ryszarda Kapuścińskiego, Krzysztofa Kąkolewskiego, Hanny Krall, Henryka Grynberga)
  • dziennik (np. Marii Dąbrowskiej, Zofii Nałkowskiej, Jarosława Iwaszkiewicza, Witolda Gombrowicza);
  • Jan Paweł II Tryptyk Rzymski;
  • Biblia (fragmenty Starego i Nowego Testamentu jako konteksty interpretacyjne dla lektury dzieł z innych epok).

3. Inne

  • wybrane filmy z klasyki kinematografii światowej (np. Ingmara Bergmana, Charlesa Chaplina, Federico Felliniego, Akiry Kurosawy, Andrieja Tarkowskiego, Orsona Wellesa);
  • spektakle teatralne (w tym Teatru TV) – przynajmniej jeden w roku;
  • stała lektura gazety codziennej, tygodnika opinii, miesięcznika i kwartalnika

Ilość stron wybranych lektur szkolnych wg tytułów

Tytuł Autor Ilość stron
120 przygód Koziołka Matołka (księga I) Kornel Makuszyński 92
Anaruk, chłopiec z Grenlandii Alina i Czesław Centkiewiczowie 32
Ania z Zielonego Wzgórza Lucy Maud Montgomery 384
Antygona Sofokles 35
Bajki robotów Stanisław Lem 94
Balladyna Juliusz Słowacki 128
Cesarz Ryszard Kapuściński 156
Chłopi (t. I) Władysław Stanisław Reymont 154
Cierpienia młodego Wertera Jan Wolfgang Goethe 144
Doktor Dolittle i jego zwierzęta Hugh Lofting 144
Dywizjon 303 Arkady Fiedler 67
Dziady cz. III Adam Mickiewicz 148
Dzieci z Bulerbyn Astrid Lindgren 296
Dżuma Albert Camus 200
Ferdydurke (wybrane rozdz.) Witold Gombrowicz 186
Gloria victis Eliza Orzeszkowa 34
Granica Zofia Nałkowska 210
Inny świat Gustaw Herling-Grudziński 354
Jądro ciemności Joseph Conrad 96
Kamizelka Bolesław Prus 24
Karolcia Maria Krueger 135
Kordian Juliusz Słowacki 104
Król Edyp Sofokles 72
Krzyżacy Henryk Sienkiewicz 447
Księga Dżungli Rudyard Kipling 80
Kubuś Puchatek Alan Aleksander Milne 49
Lalka Bolesław Prus 790
Legendy polskie Wanda Chotomska 79
Ludzie bezdomni Stefan Żeromski 248
Makbet William Szekspir 210
Mały Książę Antoine de Saint Exupéry 65
Mendel Gdański Maria Konopnicka 28
Mistrz i Małgorzata Michaił Bułhakow 542
Mitologia grecka (wybór mitów) Jan Parandowski 153
Moralność pani Dulskiej Gabriela Zapolska 127
Nie-Boska komedia Zygmunt Krasiński 88
O krasnoludkach i sierotce Marysi M. Konopnicka 100
Opowieści z Narnii C.S. Lewis 1007
Pan Tadeusz Adam Mickiewicz 284
Patyki i patyczki ks. Jan Twardowski 239
Pinokio Carlo Collodi 71
Potop Henryk Sienkiewicz 784
Pożegnanie z Marią (wybrane trzy opowiadania) Tadeusz Borowski 112
Proces Franz Kafka 242
Przedwiośnie Stefan Żeromski 208
Quo vadis Henryk Sienkiewicz 394
Romeo i Julia William Shakespeare 98
Sposób na Alcybiadesa Edmund Niziurski 232
Stara Baśń Józef Ignacy Kraszewski 204
Stary człowiek i morze Ernest Hemingway 45
Syzyfowe prace Stefan Żeromski 96
Szatan z siódmej klasy Kornel Makuszyński 280
Śmierć urzędnika Antoni Czechow 3
Świętoszek Molier 124
Tango Sławomir Mrożek 204
Ten obcy Irena Jurgielewiczowa 255
Tomek w krainie kangurów Alfred Szklarski 192
W 80 dni dookoła świata Juliusz Verne 189
W pustyni i w puszczy Henryk Sienkiewicz 165
Wesele Stanisław Wyspiański 192
Wspomnienia niebieskiego mundurka Wiktor Gomulicki 272
Zbrodnia i kara Fiodor Dostojewski 598
Zdążyć przed Panem Bogiem Hanna Krall 109
Zemsta Aleksander Fredro 87
Zeszyt w kratkę Jan Twardowski 168
Ziele na kraterze Melchior Wańkowicz 457
Łącznie do przeczytania w okresie szkolnym stron 13606

Opracowano na podstawie kart książek i ebooków (pdf).

Skomentujesz?

Kontynuując czytanie, zgadzasz się z politykę cookies na tej stronie. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close