epoki, analiza wierszy, słownik terminów literackich

Analiza i interpretacja wiersza Ignacego Krasickiego “Przyjaciele”. Zobacz informacje o epoce oświecenia i biografię poety w Wikipedii.

t e k s t i n t e r p r e t a c j a
Zajączek jeden młody
Korzystając z swobody
Pasł się trawką, ziółkami w polu i ogrodzie
Z każdym w zgodzie.
A że był bardzo grzeczny, rozkoszny i miły,
Bardzo go inne zwierzęta lubiły.
I on też, używając wszystkiego z weselem,
Wszystkich był przyjacielem.
Raz gdy wyszedł w świtanie i bujał po łące,
Słyszy przerażające
Głosy trąb, psów szczekania, trzask wielki po lesie.
Stanął… Słucha… Dziwuje się…
A gdy się coraz zbliżał ów hałas, wrzask srogi,
Zając w nogi.
Wspojźrzy się poza siebie; aż tu psy i strzelce
Strwożon wielce,
Przecież wypadł na drogę, od psów się oddalił.
Spotkał konia, prosi go, iżby się użalił:
“Weź mnie na grzbiet i unieś!” Koń na to: “Nie mogę
Ale od innych będziesz miał pewną załogę”.
Jakoż wół się nadarzył. “Ratuj, przyjacielu!”
Wół na to: “Takich jak ja zapewne niewielu
Znajdziesz, ale poczekaj i ukryj się w trawie,
Jałowica mnie czeka, niedługo zabawię.
A tymczasem masz kozła, co ci dopomoże”.
Kozieł: “Żal mi cię, niebożę!
Ale ci grzbietu nie dam, twardy, nie dogodzi:
Oto wełniasta owca niedaleko chodzi,
Będzie ci miętko siedzieć”. Owca rzecze:
Ja nie przeczę,
Ale choć cię uniosę pomiędzy manowce,
Psy dogonią i zjedzą zająca i owcę.
Udaj się do cielęcia, które się tu pasie”. –
“Jak ja ciebie mam wziąć na się,
Kiedy starsi nie wzięli?” – cielę na to rzekło;
I uciekło.
Gdy więc wszystkie sposoby ratunku upadły,
Wśród serdecznych przyjaciół psy zająca zjadły.
Był sobie śliczny zajączek, który wszystkim się podobał i ze wszystkimi zwierzętami żył w zgodzie, był ogólnie lubiany. Uważał, że jest ich przyjacielem, a oni jego przyjaciółmi. Pewnego razu wyszedł na łąkę i usłyszał ujadania psów myśliwskich. To groźna sfora zbliżała się do niego, odbywało się polowanie i zajączkowi groziło śmiertelne niebezpieczeństwo. Zaczął uciekać, gdy zobaczył myśliwych i psy.
Oddalił się od nich i spotkał konia. Poprosił o pomoc, ale koń powiedział, że nie może wziąć go na grzbiet i unieść w bezpieczne miejsce. Polecił mu natomiast zwrócić się z prośbą do innych.
Zajączek pobiegł do wołu. Ten nie mógł mu pomóc, gdyż był umówiony na randkę z jałówką/krową. Pocieszył zajączka, mówiąc, że zaraz wróci, a tymczasem zając niech się schowa w trawie lub poprosi o pomoc kozła…
Kozioł nie wziął na grzbiet zająca, tłumacząc, że nie będzie biedakowi wygodnie. Odesłał go do owcy, bo ona ma miękkie futro z wełny.
Owca odmówiła pomocy zajączkowi, ponieważ bała się, iż psy dogonią ich i zabiją oboje. Odesłała go do cielaka. Z kolei cielę/młoda krówka nie odważyła się wziąć go na grzbiet, bo starsi nie wzięli i cielę uciekło.
Bajka kończy się puentą, która uzmysławia czytelnikowi prawdę, że wśród przyjaciół zając zginął.

Przyjaźń to prawdziwe wyzwanie

Do przemyślenia

Bajka została napisana wierszem ciągłym, 13-zgłoskowcem, z rymami żeńskimi ąsiednimi/dokładnymi. Polskie przysłowie mówi, iż “prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie”. “Bieda” z tego powiedzenia to zły los, który czasami dotyka każdego. Problem w tym, że największe nawet cierpienie człowiek może przetrwać, gdy może liczyć na pomoc innych życzliwych mu ludzi. W bajce obserwujemy zwierzęta, ale ich zachowania odzwierciedlają one ludzkie charaktery. Zauważ: koń nie może (nie chce) pomóc – doradza, wół ma inne sprawy na głowie, kozioł odmawia, uważając swój grzbiet za niewygodny i poleca owcę, a ta bojąc się o swoje życie, odsyła zająca do cielaka, cielak po prostu ucieka. Cały łańcuch znajomych i potencjalnych przyjaciół ignoruje sytuację i prośby ściganego zająca. Gdzie podziała sie przyjaźń?

Zagrożenie sforą i myśliwymi może symbolizować niebezpieczeństwa, jakie spotykają ludzi. Wówczas oczekujemy pomocy od przyjaciół i bliskich, a nie porad i to jest bardzo charakterystyczne dla ludzi: radzą potrzebującemu (zającowi), myśląc, że pomagają, ale w istocie nic nie robią dla niego. Wręcz mówią mu: “Radź sobie sam”. To oznacza, iż nie są przyjaciółmi, ale w zasadzie wrogami. Wymienione zwierzęta zostały zaprezentowane przez poetę w swoistej kolejności: wg wielkości. Te największe nie boją się psów i polowania, gdyż są zwierzętami hodowlanymi i “przyjaciółmi” człowieka. To oznacza, że bohaterów bajki można podzielić na dwie grupy – przyjaciół, znajomych myśliwych i nieznajomych, wrogów psów i myśliwych. Zapach zwierząt hodowlanych psy znają z chlewa i obory, zapachu zająca nie znają i dlatego tylko jego atakują.

Życiowe inspiracje

Przyjaciele…

Szkoła gimnazjalna i średnia to okres zawierania przyjaźni trwających całe życie. Przyjaźń to uczucie bardzo ważne i wielu z młodych czytelników tej bajki to potwierdzi: bez przyjaźni, wsparcia i oparcia koleżanek, kolegów nie potrafimy żyć. Jakkolwiek w młodszym wieku szkolnym związki przyjaźni są bardzo luźne. Środowiska klasowe tworzą różne grupki wzajemnego wsparcia, często nastawione wobec siebie wrogo. Jedni obgadują innych, naśmiewają się z byle powodu.

Prawdziwa przyjaźń to związek ludzi nacechowany pozytywnym ładunkiem poznawania świata i rozwoju, a nie krytyki innych czy chęci dominacji. Jeśli razem z przyjaciółmi potraficie grupować się na przerwach jedynie po to, aby “niszczyć” innych uczniów swojej klasy, to tego co was łączy, nie można nazwać przyjaźnią. To raczej choroba wieku, pycha, egoizm i narcyzm. Prawdziwa przyjaźń ma rozwijać i doskonalić ludzi, a nie różnić i odpychać.

W wypowiadanych głośno opiniach ludzie bywają bardzo okrutni wobec innych. To nie ma nic wspólnego z przyjaźnią.

One Response to Przyjaciele

  • Bardzo dobrze!
    Jednak ostatnie zdanie nietrafione. Jeśli młoda osoba nie wie czym jest przyjaźń, to nie najlepiej świadczy to o jej rodzicach. Czasem wzorców lepiej szukać wtedy gdzie indziej. nawet wśród zwierząt :-) Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Gwiezdne wojny. Przebudzenie Mocy
Creed. Narodziny legendy

Szpilka vs Wilder
Wiatr zmian
Dulska - toksyczna matka


Niech żyje Polska!!!