Epoki literackie, analizy wierszy, poradniki, słownik, piosenki

Analiza i interpretacja wiersza Ignacego Krasickiego “Przyjaciele”. Zobacz informacje o epoce oświecenia i biografię poety w Wikipedii.

t e k s t i n t e r p r e t a c j a
Zajączek jeden młody
Korzystając z swobody
Pasł się trawką, ziółkami w polu i ogrodzie
Z każdym w zgodzie.
A że był bardzo grzeczny, rozkoszny i miły,
Bardzo go inne zwierzęta lubiły.
I on też, używając wszystkiego z weselem,
Wszystkich był przyjacielem.
Raz gdy wyszedł w świtanie i bujał po łące,
Słyszy przerażające
Głosy trąb, psów szczekania, trzask wielki po lesie.
Stanął… Słucha… Dziwuje się…
A gdy się coraz zbliżał ów hałas, wrzask srogi,
Zając w nogi.
Wspojźrzy się poza siebie; aż tu psy i strzelce
Strwożon wielce,
Przecież wypadł na drogę, od psów się oddalił.
Spotkał konia, prosi go, iżby się użalił:
“Weź mnie na grzbiet i unieś!” Koń na to: “Nie mogę
Ale od innych będziesz miał pewną załogę”.
Jakoż wół się nadarzył. “Ratuj, przyjacielu!”
Wół na to: “Takich jak ja zapewne niewielu
Znajdziesz, ale poczekaj i ukryj się w trawie,
Jałowica mnie czeka, niedługo zabawię.
A tymczasem masz kozła, co ci dopomoże”.
Kozieł: “Żal mi cię, niebożę!
Ale ci grzbietu nie dam, twardy, nie dogodzi:
Oto wełniasta owca niedaleko chodzi,
Będzie ci miętko siedzieć”. Owca rzecze:
Ja nie przeczę,
Ale choć cię uniosę pomiędzy manowce,
Psy dogonią i zjedzą zająca i owcę.
Udaj się do cielęcia, które się tu pasie”. –
“Jak ja ciebie mam wziąć na się,
Kiedy starsi nie wzięli?” – cielę na to rzekło;
I uciekło.
Gdy więc wszystkie sposoby ratunku upadły,
Wśród serdecznych przyjaciół psy zająca zjadły.
Był sobie śliczny zajączek, który wszystkim się podobał i ze wszystkimi zwierzętami żył w zgodzie, był ogólnie lubiany. Uważał, że jest ich przyjacielem, a oni jego przyjaciółmi. Pewnego razu wyszedł na łąkę i usłyszał ujadania psów myśliwskich. To groźna sfora zbliżała się do niego, odbywało się polowanie i zajączkowi groziło śmiertelne niebezpieczeństwo. Zaczął uciekać, gdy zobaczył myśliwych i psy.
Oddalił się od nich i spotkał konia. Poprosił o pomoc, ale koń powiedział, że nie może wziąć go na grzbiet i unieść w bezpieczne miejsce. Polecił mu natomiast zwrócić się z prośbą do innych.
Zajączek pobiegł do wołu. Ten nie mógł mu pomóc, gdyż był umówiony na randkę z jałówką/krową. Pocieszył zajączka, mówiąc, że zaraz wróci, a tymczasem zając niech się schowa w trawie lub poprosi o pomoc kozła…
Kozioł nie wziął na grzbiet zająca, tłumacząc, że nie będzie biedakowi wygodnie. Odesłał go do owcy, bo ona ma miękkie futro z wełny.
Owca odmówiła pomocy zajączkowi, ponieważ bała się, iż psy dogonią ich i zabiją oboje. Odesłała go do cielaka. Z kolei cielę/młoda krówka nie odważyła się wziąć go na grzbiet, bo starsi nie wzięli i cielę uciekło.
Bajka kończy się puentą, która uzmysławia czytelnikowi prawdę, że wśród przyjaciół zając zginął.

Przyjaźń to prawdziwe wyzwanie

Do przemyślenia

Bajka została napisana wierszem ciągłym, 13-zgłoskowcem, z rymami żeńskimi ąsiednimi/dokładnymi. Polskie przysłowie mówi, iż “prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie”. “Bieda” z tego powiedzenia to zły los, który czasami dotyka każdego. Problem w tym, że największe nawet cierpienie człowiek może przetrwać, gdy może liczyć na pomoc innych życzliwych mu ludzi. W bajce obserwujemy zwierzęta, ale ich zachowania odzwierciedlają one ludzkie charaktery. Zauważ: koń nie może (nie chce) pomóc – doradza, wół ma inne sprawy na głowie, kozioł odmawia, uważając swój grzbiet za niewygodny i poleca owcę, a ta bojąc się o swoje życie, odsyła zająca do cielaka, cielak po prostu ucieka. Cały łańcuch znajomych i potencjalnych przyjaciół ignoruje sytuację i prośby ściganego zająca. Gdzie podziała sie przyjaźń?

Zagrożenie sforą i myśliwymi może symbolizować niebezpieczeństwa, jakie spotykają ludzi. Wówczas oczekujemy pomocy od przyjaciół i bliskich, a nie porad i to jest bardzo charakterystyczne dla ludzi: radzą potrzebującemu (zającowi), myśląc, że pomagają, ale w istocie nic nie robią dla niego. Wręcz mówią mu: “Radź sobie sam”. To oznacza, iż nie są przyjaciółmi, ale w zasadzie wrogami. Wymienione zwierzęta zostały zaprezentowane przez poetę w swoistej kolejności: wg wielkości. Te największe nie boją się psów i polowania, gdyż są zwierzętami hodowlanymi i “przyjaciółmi” człowieka. To oznacza, że bohaterów bajki można podzielić na dwie grupy – przyjaciół, znajomych myśliwych i nieznajomych, wrogów psów i myśliwych. Zapach zwierząt hodowlanych psy znają z chlewa i obory, zapachu zająca nie znają i dlatego tylko jego atakują.

Życiowe inspiracje

Przyjaciele…

Szkoła gimnazjalna i średnia to okres zawierania przyjaźni trwających całe życie. Przyjaźń to uczucie bardzo ważne i wielu z młodych czytelników tej bajki to potwierdzi: bez przyjaźni, wsparcia i oparcia koleżanek, kolegów nie potrafimy żyć. Jakkolwiek w młodszym wieku szkolnym związki przyjaźni są bardzo luźne. Środowiska klasowe tworzą różne grupki wzajemnego wsparcia, często nastawione wobec siebie wrogo. Jedni obgadują innych, naśmiewają się z byle powodu.

Prawdziwa przyjaźń to związek ludzi nacechowany pozytywnym ładunkiem poznawania świata i rozwoju, a nie krytyki innych czy chęci dominacji. Jeśli razem z przyjaciółmi potraficie grupować się na przerwach jedynie po to, aby “niszczyć” innych uczniów swojej klasy, to tego co was łączy, nie można nazwać przyjaźnią. To raczej choroba wieku, pycha, egoizm i narcyzm. Prawdziwa przyjaźń ma rozwijać i doskonalić ludzi, a nie różnić i odpychać.

W wypowiadanych głośno opiniach ludzie bywają bardzo okrutni wobec innych. To nie ma nic wspólnego z przyjaźnią.

Jedna odpowiedź na „Przyjaciele”

  • Bardzo dobrze!
    Jednak ostatnie zdanie nietrafione. Jeśli młoda osoba nie wie czym jest przyjaźń, to nie najlepiej świadczy to o jej rodzicach. Czasem wzorców lepiej szukać wtedy gdzie indziej. nawet wśród zwierząt 🙂 Pozdrawiam

Skomentujesz?

Kontynuując czytanie, zgadzasz się z politykę cookies na tej stronie. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close