epoki, analiza wierszy, słownik terminów literackich
wydruk Streszczenie Księga 1 | Księga 2Księga 3 | Księga 4 | Księga 5Księga 6 | Księga 7 |
opracowanie szczegółowe: Księga 8 | Księga 9Księga 10Księga 11Księga 12EpilogOpisy

Szlachta najedzona i opita spała w najlepsze, gdy żołnierze krępowali ich i wiązali w kij. Toż samo spotkało Gerwazego. Hrabia siedział bez więzów, ale aresztowany pod strażą. Moskale zajęli dwór, przejmując nad nim kontrolę.

Nie wiadomo kto tak szybko sprowadził pomoc, Asesor czy Jankiel? Major Płuta kazał pozdejmować szlachcie okrycie i tak skrępowani siedzieli na porannych chłodzie, trzeźwiejąc. Płuta był Polakiem, ale zrusyfikował się na służbie Moskwy [106]. Kapitan Ryków namawia Płuta, aby wziąć od Sędziego pieniądze i rozpędzić szlachtę. Podając ich do sądu niczego nie zyska, a szlachta wynędznieje. Major Płuta wyzywa jednak wszystkich panów Polaków, ma stare porachunki z Dobrzyńskim. Potem jednak na ucho powiedział Sędziemu, iż za każdą głowę żąda tysiąc rubli. Sędzia twierdzi, że to były tylko sąsiedzkie waśnie, a kara za wyjedzenie kur i gęsi nie będzie wielka. On na Hrabiego nie będzie skarżył. Major Płut nie słuchał, powołał się na żółtą księgę, kodeks wojenny, który teraz obowiązuje na Litwie. Wyśle wszystkich na Syberię. Sędzia będzie apelował do gubernatora. Major mówi, iż Jankiel jest szpiegiem Sopliców i mogą wszystkich wziąć wraz Sędzią na Sybir.

Na dwór soplicowski zajechały wozy. To ksiądz Robak przyprowadził zwierzęta i cztery zapakowane wozy.

Robak rozmawia z oficerami i śmieje się do rozpuku z upolowanego zwierza przez Moskali. Zaprosił ich  do stołu, jedli, zapijając ponczem, a ksiądz bawił ich w świetnym humorze. Potem wytoczono beczki dla wojska i zaczęła się pijatyka.

Płut rozochocony i podchmielony chciał zatańczyć mazurka i wziął za rękę Telimenę. Wówczas Tadeusz uderzył go w twarz. Robak podrzucił Tadeuszowi pistolet i ten strzelił w stronę Płuta, gdy major miał rozciąć go szablą. Uwolniona szlachta zaczęła walkę z żołnierzami. Rozbijano kłody i przecinano powrozy. Kapitan Ryków próbuje zapanować nad wojskiem, ale jego rozkazów nie słychać. Maciek Rózeczką rozcina Gefrejtera. Rozgorzała walka wręcz. Robak chodził i myślał, jak zwyciężyć. Wysłał posłańca do Rykowa, aby ten poddał wojsko, a zachowa życie. Ryków sformował oddział i przywrócił ład w wojsku. Z każdą chwilą zwiększał się ich przewaga. Maszerował do dworu i nakazał podać się Sędziemu lub spali jego dom. Sędzia nie poddał się.

Szlachta sformowała swoje szyki i zaczęła odpowiadać salwami.

Płut wyzwał Tadeusza na pojedynek [597]. Mieli walczyć na szpady, ale major nie potrafił, więc wysłał Rykowa. Z kolei Hrabia wysunął się i zapowiedział, iż on a nie Tadeusz będzie walczył. Miał do Rykowa dawniejszy uraz za najazd na jego zamek Moskali z Rykowem na czele. Rozpoczął się pojedynek, ale Płut kazał swojemu najlepszemu strzelcowi Gontowi, aby zastrzelił Tadeusza. Gdy ten oddaje strzał w kapelusz Tadeusza, szlachta podnosi wrzawę o zdradę i atakuje wojsko. Moskale cofają się. Woźny z Wojskim przewracają wieżę na oddział, który rozstępuje się. Gerwazy atakuje i własną piersią zasłania go od kuli Robak. Jest ranny. Podkomorzy podszedł do Rykowa i wymusił poddanie się. Ogłasza rozejm. Znaleziono gdzieś w krzakach Płuta. Tak się zakończył ostatni zajazd na Litwie.

wydruk Streszczenie Księga 1 | Księga 2Księga 3 | Księga 4 | Księga 5Księga 6 | Księga 7 |
opracowanie szczegółowe: Księga 8 | Księga 9Księga 10Księga 11Księga 12EpilogOpisy
REKLAMA

Dodaj komentarz


Reklamy Prolink: