Analiza i interpretacja wiersza Jana Kochanowskiego “O nierządne królestwo” (fragm. “Odprawy posłów greckich”). Zobacz także informacje o epoce renesansu, w której tworzył poeta i jego biografię w Wikipedii.
| t e k s t | i n t e r p r e t a c j a |
| O nierządne królestwo i zginienia bliskie, Gdzie ani prawa ważą, ani sprawiedliwość Ma miejsca, ale wszytko złotem kupić trzeba! Jeden to marnotrawca umiał spraktykować, Że jego wszeteczeństwa i łotrowskiej sprawy Od małych aż do wielkich wszyscy jawnie bronią, Nizacz prawdy nie mając ani końca patrząc, Do którego rzeczy przyjść za ich radą muszą. Nie rozumieją ludzie ani się w tym czują, Jaki to wrzód szkodliwy w rzeczypospolitej Młódź wszeteczna: ci cnocie i wstydowi cenę Ustawili; przed tymi trudno człowiekiem być Dobrym; ci domy niszczą. ci państwa ubożą, A rzekę, że i gubią (Trojan poznasz potym!). A przykładem zaś swoim jako wielką liczbę Drugich przy sobie psują. Patrz. jakie orszaki Darmojadów za nimi, którzy ustawicznym Próżnowaniem a zbytkiem jako wieprze tyją. Z tego stada, mniemacie, że się który przyda Do posługi ojczyzny? Jako ten we zbroi Wytrwa, któremu czasem i w jedwabiu ciężko? Jako straż będzie trzymał, a on i w południe Przesypiać się nauczył’? Jako stos wytrzymać Ma nieprzyjacielowi, który ustawicznym Pijaństwem zdrowie stracił? Takimi się czując, A podobno nie czując, na wojnę wołają Boże, daj mi z takimi mężami zawżdy czynić! |
Kochanowski wystawia ocenę i analizuje stan polskiego państwa. Pieśń rozpoczyna inwokacja do królestwa: nierządne – pozbawione szacunku do prawa, chylące się ku zagładzie. Nierządne królestwo to takie, w którym nikt nie słucha i nie szanuje prawa i władzy, ludzi sprawujących władzę - aluzja do króla, z którym szlachta w ogóle nie liczyła się. Nie ma w Polsce sprawiedliwości i wszystko można kupić za pieniądze. Jeśli ktoś je posiada, może robić wszystko i z nikim nie musi się liczyć. Wszystkie wszeteczeństwa – zło mogą ujść bezkarnie, a przykładem jest Parys trojański, którego czyn pociągnie za sobą opłakane skutki dla wszystkich mieszkańców Troi. Nie liczy się on z prawdą i nie ma wyobraźni, aby zobaczyć śmierć Troi. Nie liczy się z opiniami innych i nikogo nie słucha. Zdemoralizowana młodzież, źle wychowana, to prawdziwy problem Rzeczpospolitej. Są bezwstydni i wszelkie cnoty – zalety mają za nic: ludzi cnotliwych potrafią przekupić, ustawili ceny wstydowi. Nie można przy nich być dobrym człowiekiem. To właśnie przez takich młodych ludzi upadają domy i państwa, przykładem jest Troja. To cała rzesza darmozjadów – ludzi, którzy niczego nie tworzą, a wszystko zawdzięczają swoim przodkom, majątek i dobre imię. Są próżniakami i tyją jak wieprze - to bardzo ostre słowa krytyki młodzieży, która skupia się wyłącznie na zaspokajaniu własnych przyjemności. Pytanie retoryczne zawiera nutę goryczy, że nikt z tego pokolenia/ stada młodych nie przyda się ojczyźnie, bo im trudno w jedwabiach chodzić, a co dopiero w zbrojach. Nauczyli się spać przez całe południe, więc nikt z nich nie będzie zdolny do trzymania warty ani też do walki. Ponadto polska młodzież jest rozpita i prawdopodobnie nie ma zdrowia, sił do walki. Owszem, potrafią deklarować chęć do wojny i walki, ale pijanym wydaje się wszystko proste. Myślą, że pijąc i biesiadując można wygrywać wojny. Na zakończenie pada zdanie bardzo radosne wypowiedziane przez Ulissesa: ”Boże, daj mi z takimi mężami zawżdy czynić” – oznacza to, iż ów grecki wojownik potyczkę z takim wrogiem, jak zdemoralizowana i rozpita młodzież trojańska/polska – uważa za z góry wygraną. Dlatego prosi Boga, aby zawsze dawał mu tak lichego przeciwnika, bo każdy wojownik lubi wygrywać. |
Nierząd to brak szacunku do rządzących i prawa
Interpretacja/dodatek
Nierządne i zginienia bliskie jest królestwo, w którym nikt nie przejmuje się prawem, a wszystko można kupić za pieniądze, nawet ludzi cnotliwych z zasadami. Skazane na zagładę jest takie państwo, którego młode pokolenia potrafią tylko brać, korzystać z życia, a nic w zamian nie dawać i nie wymagać od siebie. Skoro ciężko im nosić jedwabie, to z pewnością nie będą dobrze służyć krajowi podczas wojen. Okres renesansu, przypomnijmy, to czasy ekspansji Turków i wojny ze Szwedami o Inflanty, to czas unii Polski z Litwą, okres bezkrólewia i wolnej elekcji. Kochanowski pisał też o tym w “Pieśni o spustoszeniu Podola przez Tatarów”. Niewielu ze współczesnych tym się przejęło. Zadufana w swoje przywileje szlachta nie liczyła się z nikim i nie dbała o państwo. Zepsucie i demoralizacja młodych pokoleń pozwalała przeczuwać, że takie postępowanie może doprowadzić kraj do zguby.
Każdy naród składa się z ludzi, a ludzie bywają omylni
dodatek
Patriotyzm
Czytając Kochanowskiego i każdego innego poetę, który wyraźnie proklamuje postawę patriotyczną, krytykuje społeczne wady i nawołuje do reform, postaraj się brać te lekcje do siebie. Jeśli jesteś minimalistą/tką, zadowalasz się w szkole dopalaczem/dopuszczającym, nie interesujesz się swoją karierą, która zaczyna się właśnie w szkole, to wpisujesz się w krąg ludzi głupich bez wyobraźni. Bo zajmując się wyłącznie prymitywnymi przyjemnościami, nie robisz postępów, nie rozwijasz się. Naród składa się z ludzi, a gdy większość ma “w nosie” rozwój, to cały kraj stacza się i staje się z czasem narodem niewolników. Od określenia “luzak” do angielskiego “looser” niedaleka droga.
Zobacz recenzje filmów na blogu “w żywe oczy”.
Pobierz/Przeczytaj esej:
[Dlaczego sprawujący władzę winni czytać “Króla Edypa”, “Antygonę” i “Odprawę posłów greckich”?]
Skomentuj
