Epoki literackie, analizy wierszy, poradniki, słownik, piosenki

Analiza i interpretacja wiersza Juliana Przybosia “Notre Dame”. Zobacz informacje o epoce międzywojnia i biografię poety w Wikipedii.

t e k s t i n t e r p r e t a c j a
Z miliona złożonych do modlitwy palców wzlatująca przestrzeń!
Lecz zdjęło mnie z iglicy jak z haka Wnętrze – przerażenie.
Wyszydzony i opluty wśród poczwar rozdziawionych deszczem
wiem: Co znaczę ja żywy o krok od filarów!
Te mury z odrąbanych skał – jak łby ponade mnie
zmartwychwstają z sarkofagu.
Notre Dame – fr. Matka Boska. “Miliony palców” to może być symbol ludzi modlących się w najbardziej znanej świątyni Francji/Europie. Nie tysiące, ale miliony oznaczają wielkość świątyni w jej wnętrzu, ale też mogą oznaczać odległość czasową, jaka mija od chwili jej budowy do czasów, gdy poeta na nią patrzy. Miliony – symbol ogromu wiernych modlących się do Boga w murach świątyni.Patrząc na jej wielkość od zewnątrz, dostrzega wysokie iglice, szczyty wież, a ta wielkość może przerazić. Rzeźby uwieńczające dachy świątyni jakby szydzą z niego, jest tylko człowiekiem, a one trwają już całe wieki. Stoi w deszczu i patrzy na tę budowlę, czuje się mały. Mury zostały wybudowane z ociosanych kamieni skalnych i przypominają sarkofag, jakby powołują do życia swoich budowniczych lub czasy, jakich są świadkami/przeszłość.
Kto wstrząsnął tą ciemnością, nagiął –
i ogarnął?Wiem. Obciążone Jezusami krzyże
trzeba wyostrzyć w piony budowniczych drabin
i swoją wolę, zrównaną z niezgłębionym lazurem,
swoją śmierć
z ostrołuku
trafić –
“Kto wstrząsnął?” – pytanie retoryczne, próba ustalenia kogoś, kto wstrząsnął ciemnością – może oznaczać aluzję do budowniczych, ale też do Boga. Dostrzega krzyże, dużą ich ilość. Sprawiają wrażenie “obciążonych Jezusami”, wygiętych pod ciężarem ciała zmarłego – ożywają. Patrząc na nie z dołu, należy dostosować się do kierunku ich odchylenia, aby móc patrzeć na błękitne niebo i zachować pion, jaki widzieli architekci.
– tam na klucz sklepienia
drga zamknięty pęd strzał-I trwać pod hurgotem głazów szybujących wyżej i wyżej,
aż je, nie skończone, nagły zawrót
stoczy ze szczytu
w dwie wieże, urwane dna.

Kto pomyślał tę przepaść i odrzucił ją w górę.

Na sklepieniu w górze przecinają się łuki. Huragan głazów – jest symbolem wielkości materiału zużytego do budowania świątyni, której mury pną się w niebo coraz wyżej – ma się wrażenie. Mury przechodzą później w dwie wieże u szczytu sklepienia. Całość stanowi jakby przepaść, ale wyrzuconą w górę. Normalnie przepaść kojarzona jest z kierunkiem ze szczytu w dół, w przypadku Notre Dam jest odwrotnie.

Czy wielkie budowle świadczą o wielkości człowieka?

Do przemyślenia

Notre Dame

Notre Dame

Wiersz reprezentanta Awangardy Krakowskiej jest metaforycznym opisem wrażenia, jakie wywarło na poecie zetknięcie z wielkością świątyni Notre Dame. Wczuwa się w czasy, gdy architekci budowali ją i kamienne głazy transportowano coraz wyżej, aż powstała cała doskonała konstrukcja katedry z wieżami. Ta ogromna przestrzeń w zestawieniu z milionami palców modlących się pielgrzymów/wiernych pozwala zauważyć kontrast, mimo wszystko przepaść pomiędzy dwoma światami.

Pierwszy z nich to sfera duchowa związana z wiarą i religią, której poeta nie analizuje, bowiem ten drugi świat, kamienny/konstrukcyjny go przytłoczył. Jest w stanie jedynie próbować wyobrazić sobie proces powstawania tego ogromnego dzieła.

Zachwyt, podziw, poczucie małości – to coś, co odczuwamy w wielkich świątyniach, praktycznie w każdym kościele, gotyckim lub neogotyckim. Niby niebo jest wyżej, ale tak nie przytłacza, jak wielkie budowle. Dlaczego? Na posadzkach wielkich katedr gaśnie gdzieś nasze/ludzkie poczucie wielkości, przestajemy koncentrować się na sobie, schodzimy z piedestałów, bo oto jest ktoś ważniejszy/ większy przed nami, komu przyszliśmy złożyć pokłon. To dobrze, to oczyszcza duszę i myśli, przywraca pewne kategorie ważności, o których zapominamy w natłoku zdarzeń. Z drugiej strony jednak należy pamiętać, że wszelkie budowle zostały stworzone ręką człowieka, ale nie przesadzajmy z dumą.

Skomentujesz?

Kontynuując czytanie, zgadzasz się z politykę cookies na tej stronie. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close