Epoki literackie, analizy wierszy, poradniki, słownik, piosenki
t e k s t i n t e r p r e t a c j a
kochamjp.pl: chwyty gitarowe

Chwyty gitarowe

My Cyganie co pędzimy z wiatrem F C
My Cyganie znamy cały świat d a
My Cyganie wszystkim gramy d a
A śpiewamy sobie tak: E a A7

Ref.
Ore ore szabadabada amore,
Hej amore szabadabada
O muriaty, szogriaty
Hajda trojka na mienia.

Kiedy tańczę – niebo tańczy ze mną,
Kiedy gwiżdżę – gwiżdże w polu wiatr
Zamknę oczy – liście więdną
Kiedy milknę – milczy świat.

Gdy śpiewamy – słucha cała ziemia
Gdy śpiewamy – śpiewa każdy ptak
Niechaj każdy z nami śpiewa
Niech rozbrzmiewa piosnka ta.

Kiedy słucham słucha cała ziemia
Kiedy śpiewam, śpiewa każdy z was
Gdy ucichnę, wiatru nie ma
Gdy oślepnę nie ma gwiazd,

Bo to słońce świeci tylko we mnie,
Bo tę ziemię zmyślam sobie sam
Jak odejdę będzie ciemniej
Cały świat odbiorę wam.

Będzie prościej, będzie jaśniej
Całą radość damy wam
Będzie prościej, będzie jaśniej
Gdy zaśpiewa każdy z was.

Cyganie to grupa etniczna, Romowie (zob. Wikipedia), ale także przenośnie osoba prowadząca beztroskie życie (potocznie często: kłamca, oszust). “My cyganie” to piosenka chwaląca beztroski tryb życia – wakacyjny, bez szkoły i obowiązków. Zbiorowy podmiot “My cyganie” odnosi się do wszystkich śpiewających, podróżników, radujących się czy biesiadujących gdzieś z dala od domu i obowiązków.

Cechą cygańskiego życia jest “pędzenie z wiatrem” (hiperbola) – metafora oznaczająca podróżowanie bez obowiązkowego celu, tak samo wieje wiatr. Anafora w pierwszej strofie ma eksponować przynależność do cyganów jako grupy osób, dla których nie ma żadnych granic na świecie, w dodatku grają i śpiewają wszystkim ludziom.

Refren jest zlepkiem wielu słów różnego pochodzenia.”Ore” (onomatopeja) to prawdopodobnie zwykły wykrzyknik (!) Choć przypomina nazwę monety szwedzkiej, to chyba nie o nią tu chodzi? “Szabadabada” przypomina zrytmizowaną formę zaklęcia spotykanego w bajkach o dobrych wróżkach (czary mary, abrakadabra itp.). Wyraz ten ma również cechę onomatopei – naśladuje dźwięki. Spotykany jest także w piosence Alicji Majewskiej “Odkryjemy miłość nieznaną”. “Amore” to słowo pochodzenia romańskiego, włoskiego określające miłość. Z kolei muriaty i szogriaty przypominają wyrazy francuskie oznaczające ludzi z dawnych lat (zapominanych współcześnie) i nudzących się. “Hajda” to wykrzyknik (okrzyk ponaglający do działania) a “trojka” (od: trzy – chodzi o rodzaj zaprzęgu konnego lub troje ludzi, z którymi tańczy) i “na mienia” (od: mnie) to rusycyzmy sygnalizujące, że chodzi o osobę gotową na wszelkie wyzwania i przygody. Jednym słowem refren to zlepek różnorodnych wyrazów być może właśnie zasłyszanych gdzieś w różnych krajach i kulturach przez obieżyświatów, jakimi są tytułowi cyganie. Refren ten oznacza prostą radość ze swobody i beztroskich chwil życia, a także zabawę słowną. Cechą tej zabawy jest sama zabawa, nie musi mieć ona sensu i chyba nie ma, poza radością z zestawienia przypadkowych wyrazów. Doszukiwanie się w niej sensów, to tak samo jak doszukiwanie się sensów w “pędzeniu z wiatrem”… po prostu manifest wolności i radości.

W strofie drugiej widzimy jednego z cyganów tańczącego wraz z niebem – wyolbrzymienie radości z tańca. Podobnie jest z gwizdaniem wraz z wiatrem. Gdy podmiot zamyka oczy, wówczas więdną liście, gdy milknie, wtedy także cichnie świat. Może to oznaczać, iż wypowiadający te słowa czuje się “panem całego świata” i chce dyktować mu swoje polecenia.

Po refrenie mamy do czynienia z podmiotem zbiorowym. Śpiewający i szczęśliwi biesiadnicy cieszą się życiem, twierdzą, że cała ziemia słucha, gdy oni śpiewają, wszyscy lubią tego słuchać. Zachęcają następnie do śpiewania wraz z nimi.

Wiersz kończy strofa zachęcająca wszystkich ludzi do śpiewania tejże piosenki i radości z życia. Następnie znowu zmienia się podmiot ze zbiorowego w liczbie mnogiej na wypowiadającego się w liczbie pojedynczej. Przedstawia radość ze śpiewania, słuchania, kreowania świata na zasadzie jego woli. Gwiazdy, słońce, wszystko na świecie słucha jego muzyki, a on nią i światem rządzi. Jest to metafora eksponująca radość z zabawy, tańca i śpiewu.

Na zakończenie piosenki podmiot zachęca do tego, aby słuchacze śpiewali wraz z nim. Śpiew i taniec są symbolem zabawy, dlatego też cały utwór jest właśnie ekspresyjną zachętą do wspólnej zabawy. Na pewno świat będzie lepszy, gdy wszyscy razem będą dobrze się bawili.

Życie może być zabawą.

Do przemyślenia

Warto, naprawdę warto dobrze się bawić, żyć beztrosko, korzystać z chwili, wolności itd. O tym jest właśnie ta piosenka. Składa się z 7 strof (są różne wersje), a jedna z nich pełni rolę powtarzającego się refrenu o “międzynarodowej treści”. Strofy mają regularną budowę, bowiem kolejne wersy posiadają po 10, 9, 8, 7 zgłosek z rymami żeńskimi przeplatanymi.  Przesłaniem wiersza ma być radość z istnienia i pochwała wspólnie spędzonych chwil bez obowiązków i powagi. Można więc głośno krzyczeć, tańczyć, nawet gwizdać, biesiadować, póki starczy sił. A potem? Cóż, z pewnością trzeba będzie wrócić do poważnego życia, lecz póki co: “Ore, ore….” Ciekawostką wiersza jest występowanie dwóch rodzajów podmiotów, zbiorowego i osobistego. Raz posługuje się on zaimkami w liczbie mnogiej, aby znów zwrócić uwagę na siebie, na jednostkę. Przypomina to dialog pomiędzy aktorem i chórem, solistą i zespołem. Wyłania się on/a spośród tłumu tańczących na parkiecie i tańczy solo, a następnie razem z zespołem. Występuje tu charakterystyczne dla tańca zrytmizowanie, coraz szybsze wirowanie, coraz krótsze wersy, a nawet ruchy głowami poprzez wprowadzenie obrazów: góra – dół. Podmiot zwraca uwagę na niebo (góra), a potem na ziemię (dół). To wprawia słuchaczy w trans taneczny i prowokuje do zabawy.

Przy tej pięknej piosence biesiadnej faktycznie nie można siedzieć, nogi same chcą tańczyć, a dusza wreszcie zapomina o problemach.

Skomentujesz?

Kontynuując czytanie, zgadzasz się z politykę cookies na tej stronie. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close