mlektury.pl
opracowania, streszczenia, lektury, mbooki
Pieśń IX
In: analiza wiersza
4 mar 2010Analiza i interpretacja wiersza Jana Kochanowskiego “Chcemy sobie być radzi”, Pieśń IX. Zobacz także informacje o epoce renesansu, w której tworzył poeta i jego biografię w Wikipedii.
| t e k s t | i n t e r p r e t a c j a |
| Chcemy sobie być radzi? Rozkaż, panie, czeladzi, Niechaj na stół dobrego wina przynaszają, A przy tym w złote gęśli albo w lutnią grają. |
Podmiot liryczny jest uczestnikiem biesiady (współcześnie: przyjęcie towarzyskie). Zwraca się do gospodarza, mówiąc, iż jeśli zabawa ma się udać, to należy przynosić na stół jadło i napoje, a także zorganizować dobrą muzykę (gęśli, lutnia – dawne instrumenty). |
| Kto tak mądry, że zgadnie, Co nań jutro przypadnie? Sam Bóg wie przyszłe rzeczy, a śmieje sie z nieba, Kiedy sie człowiek troszcze więcej, niżli trzeba. |
Nie ma wśród ludzi kogoś, kto mógłby odgadnąć przyszłość. Nie wiadomo co los ześle człowiekowi, dlatego należy korzystać z życia. Bóg patrzy na ludzi z góry i czasami uśmiecha się, bo człowiek potrafi troszczyć się bezsensownie i przezornie o niepotrzebne sprawy. |
| Szafuj gotowym bacznie! Ostatek, jako zacznie, Tak Fortuna niech kona: raczy li łaskawie, Raczy li też inaczej – my siedziem w jej prawie. |
Człowiek powinien ostrożnie wydawać pieniądze i także ostrożnie żyć, ponieważ Fortuna często bywa łaskawa, ale też sprawia człowiekowi niespodzianki. Nie ma na nią sposobu, ona ma nad ludźmi przewagę. |
| U Fortuny to snadnie, Że kto stojąc upadnie, A który był dopiero u niej pod nogami, Patrzajże go po chwili, a on gardzi nami. |
Bywa, że Fortuna (los) to daje, to znów odbiera. Człowiek może upaść nagle z niewiadomych przyczyn, ale też może osiągnąć niespodziewanie sukces i wyrastać ponad masy, a nawet nimi potem gardzić. |
| Wszystko sie dziwnie plecie Na tym tu biednym świecie, A kto by chciał rozumem wszystkiego dochodzić, I zginie, a nie będzie umiał w to ugodzić. |
Wszystko na ziemi dziwnie się toczy (plecie) – tajemniczo i nikt nie jest w stanie odgadnąć, dociec rozumem, jaka logika rządzi światem. Niektórzy tracą na myślenie o tym całe życie, ale umierają, nie odkrywszy prawdy. |
| Prózno ma mieć na pieczy Śmiertelny wieczne rzeczy; Dosyć na tym, kiedy wie, że go to nie minie, Co z przejźrzenia Pańskiego od wieku mu płynie. |
Śmiertelnik nie musi dbać o sprawy wieczne, wykraczające poza życie. Ważne, aby mieć świadomość śmierci. Ta wiedza zmienia człowieka. |
| A nigdy nie zabłądzi, Kto tak umysł narządzi, Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić, Temu mężnie wytrzymać, w owym sie nie wznosić. |
W życiu wygrywa ten, kto potrafi znosić – dawać sobie rady – ze szczęściem i porażką. Klęskę należy mężnie znosić, natomiast gdy odnosi sukces, nie powinien wywyższać się nad innych ludzi, być zarozumialcem. |
| Chwalę szczęście stateczne; Nie chce li też być wieczne, Spuszczę, com wziął, a w cnotę własną sie ogarnę I uczciwej chudoby bez posagu pragnę. |
Podmiot liryczny chwali stałość losu, to, co mu zsyła, choć nigdy nie jest wieczne – trwałe. Chętnie odda wszystko, co ma, pozostawiając sobie jedynie talent. Wystarcza mu so szczęścia skromny dobytek, jaki posiada. |
| Nie umiem ja, gdy w żagle Uderzą wiatry nagle, Krzyżem padać i świętych przenajdować dary, Aby łakomej wodzie tureckie towary |
Poeta nie potrafi być wyrachowany, podczas klęski padać na kolana, aby prosić o łaskę wszystkich świętych. Porównuje się do żeglarza, a życie do rejsu statkiem. |
| Bogactwa nie przydały Wpadwszy gdzie między skały. Tam ja bezpiecznym sercem i pełen otuchy W równej fuście popłynę przez morskie rozruchy. |
Bogactwa nie przydają się człowiekowi na statku (w życiu), ponieważ podczas sztormu (nieszczęść) i tak nie są w stanie pomóc. Wystarczy dobre serce i trochę otuchy, aby płynąć w fuście – niewielkiej łódce tureckiej – przez życie. |
“Człowiek hardzieje, gdy mu się dobrze dzieje”
Interpretacja
Mimo że utwór zaczyna się w atmosferze biesiady, już od drugiej strofy nabiera powagi i jest filozoficzną refleksją na temat sens użycia. Wydawałoby się, iż będzie pochwałą renesansowego “carpe diem” – korzystaj z życia, to jednak widzimy tutaj głębokie myśli. Najważniejszą z nich być może jest konstatacja, iż człowiek powinien pamiętać, że koncentrowanie się w życiu na zdobywaniu bogactw i rzeczy, jest stratą czasu. Nie żyjemy po to, aby się tylko bawić, ale też nie należy przesadnie martwić się o rzeczy spoza życia na ziemi, bo i tak nie wiemy, jaki los Bóg przeznaczył każdemu z nas. Pieśń została napisana w 10 strofach, po 4 wersy w każdej strofie. To wiersz sylabiczny, dwa pierwsze wersy każdej strofy mają po 7 zgłosek (sylab), trzecia i czwarta po 13 zgłosek. Pieśń posiada rymy żeńskie sąsiednie.
Skomentuj interpretacje/recenzje hitów muzycznych/filmowych na blogu “w żywe oczy”.
- Tags: Kochanowski, pieśń, renesans
Skomentuj
