Epoki literackie, analizy wierszy, poradniki, słownik, piosenki
Oprac. Sc. 1-5Sc. 6-9Int./Char.Plan/Mini Wielka Improwizacja Konrada analiza

INTERPRETACJA

W dramacie romantycznym „Dziady” cz. III Mickiewicz składa hołd swoim przyjaciołom z lat młodzieńczych, z którymi walczył o niepodległość ojczyzny. Wielkie symboliczne znaczenie ma przemiana wewnętrzna ukazana w prologu, kiedy to Gustaw symbolicznie umiera, a rodzi się Konrad. Jest to wyraźne nawiązanie do kreacji poematu „Konrad Wallenrod”. Bohater ten walczył z Zakonem Krzyżackim, który najeżdżał i niszczył rodzinną Litwę. Obrał podstępną metodę walki z wrogiem, ponieważ w walce honorowej twarzą w twarz nie miał żadnych szans. Podobnie jest to cecha spiskowców już przesłuchiwanych i skazywanych, których widzimy w scenach „Dziadów” cz. III.

Na pierwszy plan wysuwają się w utworze następujące problemy: martyrologia, prometeizm i mesjanizm.

Martyrologia to próba ukazania męczeństwa podbitego i wziętego w niewolę narodu, Litwinów i Polaków, obywateli Rzeczpospolitej. Sceny ukazujące więźniów w opowiadaniu Sobolewskiego, Adolfa o Cichowskim, sprawa Rolisonowej i jej syna, losy narodu ukazane w Wielkiej Improwizacji, o losy którego upomina się Konrad, Widzenie księdza Piotra to zaiste hołd złożony ofiarom przemocy i prześladowań carskich dokonanych na polskich patriotach. Ukazana sylwetka senatora Nowosilcowa, postaci rzeczywiście istniejącej, jego stosunku do patriotów, żądzy wykazania się zasługami ponad humanitaryzmem, to dodatkowy obraz bestii, z jaką musieli się zmierzyć skazańcy.

Prometeizm dotyczy niejako programowego wykazywania wielkości samego poety i jego geniuszu. To cecha poezji romantycznej i jej twórców. W Wielkiej Improwizacji spotykamy genialnego twórcę, człowieka wrażliwego, poetę kochającego i gotowego umrzeć za naród. Buntuje się przeciw Bogu i żąda od Niego władzy nad ludźmi, bo jest przekonany, iż mógłby dać swojemu narodowi więcej szczęścia. Ponieważ jest gotów poświęcić się dla narodu, można nazwać go Prometeuszem.

Mesjanizm to pojęcie przypisane do mistycznej roli narodu polskiego. W Widzeniu księdza Piotra mamy do czynienia z porównaniem do Chrystusa. Polska tak jak On oddaje swoje życie dla sprawy wolności wszystkich narodów. Ma to oczywiście podłoże historyczne. Pierwsza połowa XIX wieku to nasilające się ruchy społeczno-narodowe w Europie mające na celu usamodzielnieniu się od wielkich mocarstw, wyrwanie się spod ich panowania a niekiedy tyranii.

CHARAKTERYSTYKA POSTACI

Konrad – patriota, więzień carski, prześladowany za działalność spiskową (za polskość), odważny, waleczny, religijny, genialny poeta, samotny, Prometeusz cierpiący za naród, który kocha, zarozumiały.
Ksiądz Piotr – skromny, rozmodlony, altruista, bogobojny, natchniony, wizjoner.
Spiskowcy to ludzie o odwadze i patriotyzmie Konrada: Zan, Żegota, Sobolewski i inni więźniowie.
Senator Nowosilcow – tyran, nieczuły, karierowicz, pozer, zachłanny, bez serca i uczuć ludzkich.

Plan

1. Utwór zaczyna się dedykacją Mickiewicza dla jego przyjaciół z lat studenckich, którzy zginęli w obronie ojczyzny: „Narodowej sprawy męczennikom”. Byli wśród nich Jan Sobolewski, Cyprian Daszkiewicz, Feliks Kółakowski i inni.
2. Prolog. W więziennej celi. Młodzieniec opadający z sił i omdlewający po przesłuchaniu zapisuje na ścianie węglem: „Dnia l.XI.1823 r. zmarł Gustaw i tegoż dnia narodził się Konrad”. Jest to aluzja do śmierci Gustawa, nieszczęśliwego kochanka z „Dziadów” cz. IV, który przybierze teraz w osobie młodzieńca cechy Konrada z poematu „Konrad Wallenrod” – będzie spiskowcem i podstępnie nawiąże walkę z zaborcami.
3. Scena I. Cela, w której znajduje się wielu więźniów. Jest to Wigilia, dlatego udało im się poprosić strażnika, aby zezwolił na wspólne przebywanie. Wymieniają uwagi na temat Nowosilcowa, namiestnika carskiego słynącego z wielkiego okrucieństwa wobec Polaków i Litwinów.
4. Żegota opowiada bajkę o diable. Chciał zniszczyć ziarno dane ludziom przez Boga i zakopał je w ziemi. To aluzja do polskich patriotów niszczonych przez Moskali. Potem wszyscy śpiewają pieśni.5. Scena II. Wielka Improwizacja. Konrad w pierwszej części zastanawia się nad swoją twórczością, ukazuje proces twórczy i możliwości poety. W drugiej części określa siebie terminem „milion”, ponieważ cierpi za cały naród. Ma pretensje do Boga za to, że jest nieczuły na doznawaną przez rodaków niedolę. Wyzywa go na pojedynek serc, oskarża o brak miłości i żąda władzy nad duszami. Na koniec pada zemdlony.
6. Scena III. Cela Konrada. Jest przy nim ksiądz Piotr i modli się.
7. Scena IV. Wieś pod Lwowem. Młoda panienka Ewa modli się i ma widzenie. Widzi Matkę Boską podającą kwiaty małemu Jezusowi.
8. Scena V. Widzenie księdza Piotra. Widzimy leżącego krzyżem księdza. Jest mu dana wizja przyszłości Polski. Jest tu porównanie zaborców do gwoździ i krzyża męki Jezusa. Podobnie Polska musi znosić cierpienia dla dobra świata. Widoczne strumienie kibitek to patrioci wywożeni przez cara na Syberię i śmierć. Jeden z nich o imieniu 44 będzie zbawcą kraju.
9. Scena VI. Widzenie Senatora. Nowosilcow śni o sukcesach i porażkach. Za każdym razem zachowanie otoczenia jest inne.
10. Scena VII. Salon warszawski. Są tu dwa stronnictwa: przy drzwiach patrioci i przy stolikach kosmopolityczna arystokracja. Patrioci rozmawiają o aresztowaniach, miedzy innymi historię Cichowskiego – torturowanego patriotę, a arystokracji rozmawiają o poezji, żałują, iż wyjechał Nowosilcow, bo urządzał on najlepsze bale w stolicy.
11. Scena VIII. Bal u Senatora. Trwa zabawa, a do Senatora przychodzi niewidoma kobieta Rollisonowa, matka jednego z młodych więźniów. Chciałaby się z nim zobaczyć. Ale Nowosilcow nie bardzo chce jej to ułatwić. Kobieta dowiedziała się o tragicznej śmierci syna, wyrzucono go przez okno, pozorując samobójstwo. Senator zaprzecza, chłopak żyje. Wysyłają tam księdza. Ksiądz Piotr przepowiada Konradowi daleką podróż, podczas której ma odnaleźć tajemniczego męża. Pozna go po powitaniu „w Imię Boże”. Konrad chce dowiedzieć się czegoś więcej o tym mężu.
12. Scena IX. Noc dziadów. Na cmentarzu rozgrywa się ceremonia. Kobieta i Guślarz widzą wozy ze skazańcami jadące na północ, a jest wśród nich Konrad.

Mini streszczenie

Utwór zaczyna się dedykacją Mickiewicza dla jego przyjaciół z lat studenckich, którzy zginęli w obronie ojczyzny: „Narodowej sprawy męczennikom”. Byli wśród nich Jan Sobolewski, Cyprian Daszkiewicz, Feliks Kółakowski i inni. Prolog. W więziennej celi. Młodzieniec opadający z sił i omdlewający po przesłuchaniu zapisuje na ścianie węglem: „Dnia l.XI.1823 r. zmarł Gustaw i tegoż dnia narodził się Konrad”. Jest to aluzja do śmierci Gustawa, nieszczęśliwego kochanka z „Dziadów” cz. IV, który przybierze teraz w osobie młodzieńca cechy Konrada z poematu „Konrad Wallenrod” – będzie spiskowcem i podstępnie nawiąże walkę z zaborcami. Scena I. Cela, w której znajduje się wielu więźniów. Jest to Wigilia, dlatego udało im się poprosić strażnika, aby zezwolił na wspólne przebywanie. Wymieniają uwagi na temat Nowosilcowa, namiestnika carskiego słynącego z wielkiego okrucieństwa wobec Polaków i Litwinów. Żegota opowiada bajkę o diable. Chciał zniszczyć ziarno dane ludziom przez Boga i zakopał je w ziemi. To aluzja do polskich patriotów niszczonych przez Moskali. Potem wszyscy śpiewają pieśni.Scena II. Wielka Improwizacja. Konrad w pierwszej części zastanawia się nad swoją twórczością, ukazuje proces twórczy i możliwości poety. W drugiej części określa siebie terminem „milion”, ponieważ cierpi za cały naród. Ma pretensje do Boga za to, że jest nieczuły na doznawaną przez rodaków niedolę. Wyzywa go na pojedynek serc, oskarża o brak miłości i żąda władzy nad duszami. Na koniec pada zemdlony. Scena III. Cela Konrada. Jest przy nim ksiądz Piotr i modli się. Scena IV. Wieś pod Lwowem. Młoda panienka Ewa modli się i ma widzenie. Widzi Matkę Boską podającą kwiaty małemu Jezusowi.
Scena V. Widzenie księdza Piotra. Widzimy leżącego krzyżem księdza. Jest mu dana wizja przyszłości Polski. Jest tu porównanie zaborców do gwoździ i krzyża męki Jezusa. Podobnie Polska musi znosić cierpienia dla dobra świata. Widoczne strumienie kibitek to patrioci wywożeni przez cara na Syberię i śmierć. Jeden z nich o imieniu 44 będzie zbawcą kraju.
Scena VI. Widzenie Senatora. Nowosilcow śni o sukcesach i porażkach. Za każdym razem zachowanie otoczenia jest inne.Scena VII. Salon warszawski. Są tu dwa stronnictwa: przy drzwiach patrioci i przy stolikach kosmopolityczna arystokracja. Patrioci rozmawiają o aresztowaniach, miedzy innymi historię Cichowskiego – torturowanego patriotę, a arystokracji rozmawiają o poezji, żałują, iż wyjechał Nowosilcow, bo urządzał on najlepsze bale w stolicy. Scena VIII. Bal u Senatora. Trwa zabawa, a do Senatora przychodzi niewidoma kobieta Rollisonowa, matka jednego z młodych więźniów. Chciałaby się z nim zobaczyć. Ale Nowosilcow nie bardzo chce jej to ułatwić. Kobieta dowiedziała się o tragicznej śmierci syna, wyrzucono go przez okno, pozorując samobójstwo. Senator zaprzecza, chłopak żyje. Wysyłają tam księdza. Ksiądz Piotr przepowiada Konradowi daleką podróż, podczas której ma odnaleźć tajemniczego męża. Pozna go po powitaniu „w Imię Boże”. Konrad chce dowiedzieć się czegoś więcej o tym mężu.
Scena IX. Noc dziadów. Na cmentarzu rozgrywa się ceremonia. Kobieta i Guślarz widzą wozy ze skazańcami jadące na północ, a jest wśród nich Konrad.

Oprac. Sc. 1-5Sc. 6-9Int./Char.Plan/Mini Wielka Improwizacja Konrada analiza

Skomentujesz?

Kontynuując czytanie, zgadzasz się z politykę cookies na tej stronie. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close