epoki, analiza wierszy, słownik terminów literackich

Analiza i interpretacja monologu Hamleta – Być albo nie być: To be, or not to be – fragment pochodzi z utworu “Hamlet, książę Danii” autorstwa Williama Shakespeare’a (Szekspira). Zobacz informacje o epoce renesansu i biografię twórcy w Wikipedii.

Monolog wypowiadany w pierwszej scenie III aktu przez tytułowego bohatera utworu w całości:

t e k s t i n t e r p r e t a c j a
Być albo nie być, oto jest pytanie.
Jestli w istocie szlachetniejszą rzeczą
Znosić pociski zawistnego losu
Czy też, stawiwszy czoło morzu nędzy,
Przez opór wybrnąć z niego? – Umrzeć – zasnąć –
I na tym koniec. – Gdybyśmy wiedzieli,
Że raz zasnąwszy, zakończym na zawsze
Boleści serca i owe tysiączne
Właściwe naszej naturze wstrząśnienia,
Kres taki byłby celem na tej ziemi
Najpożądańszym. Umrzeć – zasnąć. – Zasnąć!
Może śnić? – w tym sęk cały, jakie bowiem
W tym śnie śmiertelnym marzenia przyjść mogą,
Kiedy zrzucimy z siebie więzy ciała,
To zastanawia nas: i toć to czyni
Tak długowieczną niedolę; bo któż by
Ścierpiał pogardę i zniewagi świata,
Krzywdy ciemiężcy, obelgi dumnego,
Lekceważonej miłości męczarnie,
Odwłokę prawa, butę władz i owe
Upokorzenia, które nieustannie
Cichej zasługi stają się udziałem,
Gdyby od tego kawałkiem żelaza
Mógł się zwolnić? Któż by dźwigał ciężar
Nudnego życia i pocił się pod nim,
Gdyby obawa czegoś poza grobem,
Obawa tego obcego nam kraju,
Skąd nikt nie wraca, nie wątliła woli
I nie kazała nam pędzić dni raczej
W złem już wiadomym niż uchodząc przed nim
Popadać w inne, którego nie znamy.
Tak to rozwaga czyni nas tchórzami;
Przedsiębiorczości hoża cera blednie
Pod wpływem wahań i zamiary pełne
Jędrności, zbite z wytkniętej kolei,
Tracą nazwisko czynu. – Ha! co widzę?
Piękna Ofelia! – Nimfo, w modłach swoich
Pomnij o moich grzechach
Hamlet stanął wobec sytuacji bez wyjścia, dlatego rozważał myśl o samobójstwie. Zadał sobie pytanie, jaką drogę wybrać?

Działanie, czynna walka z przeciwnościami losu jest wartościowa, a samobójstwo? Co jest łatwiejsze a co trudniejsze? Umrzeć czy żyć? Ludzie nie wiedzą, co ich czeka po śmierci, więc to bardzo trudna decyzja. “Że raz zasnąwszy…” – gdyby mieć pewność, że śmierć jest końcem bólu i początkiem radości – drugiego życia – to najlepiej byłoby skończyć ze sobą. Przestając cierpieć, można by się przenieść w całkiem inny świat. Taka śmierć zakończyłaby ból serca i wiele innych zmartwień.

To byłoby więc pożądane: umrzeć, zasnąć na wieki i nigdy się nie obudzić. Problem w tym, że sen – życie po śmierci – również może być niebezpieczny. Jeśli przyśnią się koszmary i marzenia, nad którymi człowiek nie ma władzy? Mogłyby stać się nową niewolą i cierpieniem. W takim razie człowiek stałby się nędznikiem, a dane mu będą tylko upokorzenia, pogarda innych, krzywdy ciemiężyciela, obelgi, nieodwazajemniona miłość, brak prawa, pycha rządzących i inne męki.

Gdyby nie obawa tego, co dzieje się z człowiekiem po śmierci, strach przed nieznanym, każdy mógłby szybko skończyć swoje ziemskie cierpienia, dokonując samobóstwa, używając kawałka metalu – sztyletu? Nikt wówczas nie chciałby żyć nieszczęśliwie i wolałby skończyć ze sobą. Ludzie jednak boją się śmierci. Jawi się ona niczym podróż do nieznanego kraju, z której to wycieczki jeszcze nikt nie wrócił. Rozsądek nakazuje zatem żyć w świecie złym pomimo znajomości jego wad. Znane zło nie jest tak groźne, jak czające się być może w śmierci.

Monolog Hamleta mówi o tym, że rozsądek nakazuje ludziom bać się. Rozum czyni nas tchórzami i każe przyjąć życiowe cierpienia. Niczego pewnego nie wiemy o świecie, z którego nikt nie powrócił (śmierć), zatem wybieramy życie i bycie tchórzami. Hamlet w ten sposób chce usprwiedliwić własny strach lub pogodzenie się z losem. Jest osamotniony i zagubiony, a decyzje, jakie ma podjąć, są bardzo poważne. Duch ojca powiedział mu, że został podstępnie zabity przez Klaudiusza. Hamlet ma do wyboru: pomścić śmierć ojca lub zgodzić się na odsunięcie od władzy i granie głupka, a w takim razie narazić się na bycie kolejną ofiarą Klaudiusza? Czy samobójstwo może uwolnić go od odpowiedzialności za podjęcie decyzji? Z pewnością, ale czy to dobre rozwiązanie?

Życie jest największą wartością i nie należy z niego rezygnować dla żadnej innej wartości

I jeszcze…

 

Mel Gibson jako Makbet (1990)

Mel Gibson jako Hamlet (1990)

“Być albo nie być” – to najważniejsze pytanie, na które musi odpowiedzieć sobie Hamlet. Jest to młodzieniec bardzo mądry i niczego nie chce zrobić pochopnie, tak w przypadku zabójstwa swego wuja Klaudiusza, jak i w przypadku samobójstwa. Waha się i jego wahania mają pełne uzasadnienie. Zawsze chce wszystko przemyśleć, nie działa pod wpływem emocji, musi na zebrać dowody. Tylko on widział i rozmawiał z duchem swego ojca, zatem jako jedyny zna prawdę. Chciałby dowód zbrodni Klaudiusza pokazać światu. Póki co jednak woli uchodzić za obłąkanego. Z jednej strony waha się i udaje słabego, niezdecydowanego, strachliwego, a z drugiej strony pokazuje, że potrafi działać, jest też odważny i przebiegły.

Podobnie jak Hamlet, tak też Orestes, syn Agamemnona, władcy Myken i Argos musiał dokonać zemsty za śmierć ojca. Jeśliby nie pomścił ojca, bogowie by go ukarali. Jednak zbrodni na Agamemnonie dokonała matka Orestesa Klitajmestra (z kochankiem), a zatem Oreste musiałby zabić własną matkę. Za podniesienie ręki na rodziców bogowie każą wiecznym cierpieniem, więc Orestes stanął na przegranej pozycji. Podobny problem ma do rozwiązania Hamlet. Musi pomścić ojca, ale czy może podnieść rękę na wuja bez dania światu dowodów na to, co przekazał mu Duch? Czy Duch mówił prawdę? W końcu bohater nie wie, co zrobić w obliczu samotności i odpowiedzialności, jaka na nim ciąży. Wpada na inny pomysł, który mógłby jemu samemu i światu przybliżyć prawdziwą twarz Klaudiusza i Gertrudy. Dowiadujemy się tego z 3 aktu, w którym Hamlet zatrudnia aktorów do pewnego przedstawienia – zobacz.

Tak między nami…

Co chwilę zadajesz sobie pytanie Hamleta w formie np.: “Spać do południa czy nie spać?”, “Jeść czy nie jeść?”, “Grać na kompie czy nie grać?”, “Uczyć się czy nie uczyć?”. Wydaje się, iż nie mają one tak kardynalnego znaczenia, jak pytanie wywołane chęcią dokonania samobójstwa. Pozornie tylko. bo tak naprawdę każda najmniejsza podjęta decyzja może mieć wpływ na ludzkie życie: rozświetlać je lub niszczyć. Hamlet pyta: “Czy łatwiej jest żyć i walczyć z losem o swoje, czy też łatwiej przerwać wszystko, wbijając sobie nóż w piersi?” Kto jest większym tchórzem, ten kto staje do walki, czy też ten, kto z niej rezygnuje? Hamlet jest zagubiony i bardzo samotny, ma przeciwko sobie, tak mu się wydaje, cały świat. Izoluje się od niego. I każdemu w życiu zdarzają się takie chwile, szczególnie w młodości, gdy człowiek widzi w sobie zlepek samych wad i czuje, że nie jest tym, kim chciałby być. Trzeba jednak być optymistą.

Skoro chodzisz do szkoły, ciężko pracujesz nad kształtowaniem swojej przyszłości, zapewne jesteś zdania, że w życiu najważniejsza jest praca i realizacja marzeń. Tak trzymaj.

Są chwile w życiu każdego człowieka, kiedy świat staje się zupełnie obcym tworem, wprost nie do zniesienia, a wszyscy ludzie wydają się być wrogami. Pozostawieni sobie samym w obliczu poważnych problemów potrafimy myśleć nawet o samobójstwie.

Pamiętaj jednak, że śmierć nie jest sposobem na życie, śmierć jest końcem życia. Poza życiem człowiek nie ma nic.

Jaka jest recepta na życie? Pasja, hobby, pracazainteresowanie czymkolwiek, robienie tego, co lubi się robić, co jest ważne dla Ciebie, bo żyjesz dla siebie, a nie dla świata. Świat nawet nie zauważy braku jednego człowieka. Dzieci i młodzieć wciąż “nudzą się” i nie potrafią niczym się zainteresować. Każdy pragnie jednak żyć intensywnie i czeka, aby w końcu przeżyć jakąś wielką przygodę… Tymczasem tak naprawdę sami jesteśmy kreatorami własnego losu i przygód. Gra na smartfonie może być przygodą, to samo na playstation czy komputerze, ale z pewnością nie może być sposobem na życie podobnie jak nauka, bo w końcu kiedyś człowiek opuszcza szkolne mury i musi zacząć żyć na własny rachunek.

Zobacz artykuł Żyć intensywnie napisanym specjalnie dla Ciebie.

Dodaj komentarz


Reklamy Prolink:  

REKLAMA

This movie requires Flash Player 9
webspoty
Pięćdziesiąt twarzy Greya
Bogowie
Królowa serc

REKLAMA

This movie requires Flash Player 9

REKLAMA