Epoki literackie, analizy wierszy, poradniki, słownik, piosenki

Bogurodzica – analiza i interpretacja wiersza.
Zobacz też informacje na temat średniowiecze, a także artykuł w Wikipedii.

t e k s t i n t e r p r e t a c j a
Bogurodzica, dziewica, Bogiem sławiena Maryja!
U Twego syna, Gospodzina, matko zwolena Maryja,
Zyszczy nam, spu[ś]ci nam.

Kirielejson.

Twego dziela krzciciela, Bożyce,
Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze.
Słysz modlitwę, jąż nosimy,
A dać raczy, jegoż prosimy,
A na świecie zbożny pobyt,
Po żywocie ra[j]ski przebyt.

Kirieleison.

Bogurodzica to jedna z najstarszych pieśni i utworów literatury polskiej, zabytek. Powstała prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV wieku. Po lewej stronie najstarsze jej strofy. Pierwsza strofa rozpoczyna się inwokacją, zwrotem bezpośrednim do matki Boskiej. Modlący się wierni proszą Marię o wstawiennictwo u Jej syna: zyszczy – pozyskaj nam, spuści nam – ześlij nam, przychyl się.

Strofa kończy się zwrotem “Kyrielejson” – Panie zmiłuj się nad nami, który powtarza się także na zakończenie dzieła.

W drugiej zwrotce jest zwarta prośba do Jezusa – Bożyce – syn Boga, którego kiedyś ochrzcił Jan Chrzciciel. Za pośrednictwem Matki Boga i właśnie św. Jana pragną, aby Pan dał im spokojne i dostatnie (zbożne – od pobożny lub od zboża) życie na ziemi, a po śmierci raj w niebie.

Do przemyślenia

Bogurodzica rękopis z1407 r.

Bogurodzica rękopis z 1407 r.

Pieśń ma charakter modlitwy i prośby. Wierni modlą się do Matki Boskiej, aby za Jej wstawiennictwem oraz wstawiennictwem świętego Jana uzyskać rozgrzeszenie. “Kirielejson” – to refren symbolizujący prośbę o spełnienie próśb. Matka ma wysłuchać błagań i wstawić się do swego syna nazywanego Bożycem i gospodzinem.

“Bogurodzica” była śpiewana podczas świąt, a także pełniła funkcję hymnu narodowego Wielkiego Księstwa Litewskiego pomiędzy XIV a XVIII wiekiem. Jej autorstwo przypisywano św. Wojciechowi, ale faktu tego nie potwierdzają badania.

W Bogurodzicy znajdują się liczne archaizmy. Niektóre z nich były przestarzałe już w XV wieku:
leksykalne (dawne wyrazy)
dziela – dla
bożyc – syn Boga
Gospodzin – Pan
zbożny – dostatni
przebyt – bytowanie, istnienie
rodzica – matka
jąż, jegoż – którą, którego
słowotwórcze (przestarzały sposób tworzenia wyrazów):
Bogurodzica – matka Boga, już w XV w. mówiło się matka (kogo?, czyja?) Boga, a nie matka (komu?) Bogu
fleksyjne (dawne końcówki odmiany wyrazów)
raczy – racz
ziści – pozyskaj
spuści – ześlij
rzeczowniki zawierają dawną końcówkę wołacza -y, -i
składniowe (nieużywany sposób łączenia wyrazów w zdaniu)
Bogiem sławiena – sławiona przez Boga
fonetyczne (dawny sposób wymawiania wyrazów)
Krzciciela – Chrzciciela
sławiena – wysławiana (zapożyczenie z języka czeskiego)
zwolena – wybrana (przegłos polski)

Skomentujesz?

Kontynuując czytanie, zgadzasz się z politykę cookies na tej stronie. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close