AKTUALIZACJA

Już od roku szkolnego 2009/2010, zatem i w roku 2010/2011 także maturzyście nie muszą mieć (oddawać, wnosić na salę egzaminacyjną) konspektu prezentacji maturalnej. Twój nauczyciel może jednak prosić, abyś taki plan miał/miała, ponieważ rzeczywiście jest to pomoc podczas egzaminu. Stres może poprzestawiać wszystko w głowie i wówczas lepiej mieć coś pod ręką, aby sobie przypomnieć. Niektórym wystarcza bibliografia, inni woleliby mieć szkic/plan swojej wypowiedzi, ale prawda jest taka, że dopiero po egzaminie możesz na ten temat się wypowiadać: “był potrzebny”, “nie był potrzebny”. Gorzej, gdy po egzaminie powiesz: “mogłam jednak wziąć ten konspekt ze sobą”, bo nie będziesz zadowolona ze swojej wypowiedzi, “zatykało mnie…” – powspominasz. Dlatego też można, ale nie trzeba mieć taki plan/konspekt ze sobą. Natomiast warunkiem przystąpienia do egzaminu ustnego jest oddanie w terminie bibliografii do prezentacji i co ważne: nie można jej już później zmieniać, wchodząc na egzamin.

Zbliża się termin oddawania konspektów i bibliografii maturalnych do matury ustnej z języka polskiego. Prawo (czytaj: regulamin maturalny) mówi, iż bibliografię należy oddać na miesiąc przed maturą (w tym roku 4 mają rusza matura), natomiast konspekt należy oddać na tydzień przed egzaminem. Prosto i krótko wyjaśnijmy, o co tak naprawdę chodzi.

Bibliografia

Bibliografia to część składowa konspektu. Jest to spis lektur, które będziesz omawiać podczas prezentacji maturalnej. Spis omawianych lektur nazwano bibliografią przedmiotu. Wpiszesz tam np. Rej M., Krótka rozprawa między trzema osobami…, Warszawa 1976. Czyli to wydanie miałaś/-eś w rękach i czytałaś/eś je, a podczas prezentacji omówisz je. Tak samo umieścisz tam inną lekturę typu Sienkiewicz H., Potop, Kraków 1978 lub też Norwid C. K., Bema pamięci… [w:] Autor, Twój podręcznik do języka polskiego z klasy drugiej, Miejsce i rok wydania. W części tej znajdą się wszystkie inne dzieła literackie lub ich fragmenty, a także muzyczne, graficzne, językowe, kulturalne, filmowe itd., które stanowią treść prezentacji maturalnej.
Bibliografia podmiotu to książki, słowniki, encyklopedie, poradniki itd. zawierające omówienie problemów, o jakich mówisz w prezentacji. Czyli na przykład: Renesans, Przewodnik dla licealistów, red. Szeja J., Leociak M., Warszawa 2004 – powiedzmy, że korzystałaś/-eś z tego przewodnika, ponieważ chodziło o interpretację w/w “Krótkiej rozprawy” Mikołaja Reja. Z kolei, aby wspomóc swoją analizę wybranych dzieł romantycznych, sięgnęłaś/-eś po opracowanie: Tarkowski S., Romantyzm: synteza epoki: szczegółowe opracowanie lektur, Kraków 2001. Podobnie będzie z każdym poradnikiem czy encyklopedią, ich miejsce jest w bibliografii podmiotu.

Dlaczego bibliografia?

Maturzysta może sam wymyślić sobie temat prezentacji rok wcześniej, sam też wybierze sobie lektury do prezentacji. Aby jednak analiza prezentowanych materiałów była wiarygodne i pełniejsza, należałoby skorzystać z porad fachowców… tych właśnie, którzy napisali podręczniki, poradniki, słowniki itp.

Prezentacja nie może opierać się wyłącznie na Twoich opiniach, które mogą być, choć nie muszą, niekompletne lub błędne.

Przykład 1. Matura ustna 2006. Maturzysta prezentuje poezję barokową. Na wstępie pozwala sobie na powtarzanie jak mantrę ocen typu: “Barok był epoką zepsucia. W ogóle nie działo się tam nic porządnego. Na dworach królewskich i na dworach magnatów panowało intelektualne wstecznictwo… Sztuka barokowa nie wniosła do dorobku cywilizacji niczego wartościowego”. Otóż w konspekcie nie miał żadnego podręcznika, poradnika czy encyklopedii. Dlatego egzaminator zapytał prelegenta o źródło tak niskiej oceny było nie było 150 lat historii literatury europejskiej. W odpowiedzi usłyszał: “Nie pamiętam, chyba na lekcji o tym mówiliśmy?” Takie oceny epok lub jakichkolwiek dzieł literackich, tego typu konstatacje, że powiem wręcz “globalizacje językowe” pachną prymitywizmem intelektualnym i obniżają wartość prezentacji. Można dokonywać pewnych ocen, owszem, lecz ma to wyglądać tak:

Henryk Koziński w swojej pracy na temat literatury barokowej mówi, że…. Natomiast Frania Kowalska w eseju poświęconym twórczości poetów barokowych stoi na stanowisku, że…

Nie wolno natomiast “paplać byle czego”, powielać opinii zasłyszanych podczas lekcji, które teraz wyrywkowo tylko się pamięta. Bezwzględnie, koniecznie, bezapelacyjnie musisz sięgnąć do wybranego opracowania, podręcznika, poradnika, aby Twoje opinie były przemyślane i pełne, a nie tylko intuicyjne. Oczywiście wiedza o epokach literackich, umiejscowienie dzieła w konkretnych realiach historycznych podsuwa pewne sposoby interpretacyjne Twojej wypowiedzi, ale jeszcze się upewnij, sięgnij po cokolwiek… Specjalnie dla Ciebie została przygotowana strona, na której znajdziesz bibliografię przedmiotu do różnych epok literackich i prezentacji maturalnych.

UWAGA!

Podczas poszukiwań i czytania mądrych książek przedmiotu (podręczników, poradników, opracowań itd.) może się okazać, że… wybrane przez Ciebie lektury i materiały, w ogóle nie dotyczą zagadnienia!
Przykład 2. Maturzysta miał temat prezentacji: Symbolizm w poezji i malarstwie fin de siecle. Omów zagadnienie w oparciu o przykłady…
…I w bibliografii podmiotu miał wpisy: Sofokles, Antygona [...]; Szekspir W., Makbet [..] i o “Makbecie” mówił przez 1/3 czasu trwania prezentacji. Przez, powiedzmy, pół roku nie sprawdził, co oznacza “fin de siecle”? Otrzymał pytanie od egzaminatora i potwierdził swoją ignorancję. Na pytanie o to, czym się kierował podczas wyboru lektur, powiedział mniej więcej: “Antygona jest symbolem mocnej kobiety, a Makbet jest symbolem tyrana”… [bez komentarza]

Konspekt

Konspekt zawiera bibliografię plus ramowy plan wypowiedzi. Ramowy plany wypowiedzi jest Twoją prezentacją zapisaną w punktach. Zasadą numer jeden, kardynalną jest, aby żaden z punktów planu wypowiedzi nie powtarzał się.
Przykład 3. Przykład negatywny/ostrzeżenie, jak nie należy pisać planu [!]:

<—–przykład negatywny—>

Zagadnienie: Różne wizerunki kobiet w literaturze polskiej. Omów zagadnienie na podstawie wybranych przykładów różnych epok literackich.
Ramowy plan wypowiedzi:
1. Określenie problemu:
Pisarze i poeci w różnych epokach inaczej kreowali postaci kobiece.
2. Kolejność prezentowanych argumentów:
- kobieta w średniowieczu (Lament świętokrzyski);
- kobieta w baroku (wiersze Daniela Naborowskiego);
- kobieta w romantyzmie (Cierpienia młodego Wertera);
- wizerunek kobiety w modernizmie (Ludzie bezdomni);
- wizerunek kobiety w międzywojniu (Przedwiośnie).
3. Wnioski….

<—– koniec przykładu negatywnego—>

Musisz zróżnicować podpunkty. Nie możesz napisać planu, jak powyżej w punkcie 2! Każde zdanie punktu planu musi być inaczej sformułowane.

[zobacz wzór konspektu]

Jan Nowak, Kl. III F/LO Konspekt prezentacji maturalnej Temat: Motyw apokalipsy i jego literackie realizacje. Omów na przykładzie wybranych dzieł różnych epok I Literatura podmiotu: 1. Biblia, Warszawa 2000 2. Krasiński Z., Nie-Boska komedia, Warszawa 1986 3. Kasprowicz J., Dies irae [w:] Klejnocki J., Łozińska B., Zdunkiewicz-Jedynak D., Język polski. Podręcznik klasa 1, Warszawa 2002 [dalej->]

Poniżej konspekt od technicznej strony z czcionkami itp.

….wpisz tutaj imię i nazwisko (Arial, 12, wyrównaj do lewej, pogrubienie)….. kl. … Konspekt prezentacji maturalnej (nagłówek napisz: czcionka 14, Arial, wyśrodkuj) Temat: .……..wpisz temat (czcionka Arial, 12, wyśrodkuj, pogrubienie)………………………………… I. Literatura podmiotu (Arial, 12, wyrównaj do lewej, pogrubienie) wypisz tutaj od myślników utwory, które będziesz analizować w prezentacji wg poniższego wzoru, (Arial, 12, wyrównaj do lewej) Nazwisko Inicjał imienia., Tytuł utworu, Miejsce i rok wydania bez kropki na końcu wersu! - Mickiewicz A., Konrad Wallenrod, Warszawa 1972 << - …………………………………………………………………………………………………….. - …………………………………………………………………………………………………….. - ……………………………………………………………………………………………………… - ……………………………………………………………………………………………………… II. Literatura przedmiotu wypisz tutaj od myślników poradniki, podręczniki, encyklopedie, czasopisma, strony www itd., które wykorzystałeś podczas przygotowania prezentacji (stosuj wszędzie Arial, 12, wyrównaj do lewej) - Krzyżanowski J. [red.], Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, T. I, Warszawa 1933 << - …………………………………………………………………………………………………….. - …………………………………………………………………………………………………….. - …………………………………………………………………………………………………….. III. Ramowy plan wypowiedzi 1. Określenie problemu ……………….Sformułuj główne zadanie prezentacji zbieżne z tematem i wpisz tutaj…………………………. 2. Kolejność prezentowanych argumentów (treści): Tutaj od myślników zapisz plan prezentacji, nie wolno zaczynać punktów od tych samych słów. - Główny problem zagadnienia w lekturze z punktu I powyżej………………………. - ………………………………………………………………………………………………………….. - ………………………………………………………………………………………………………….. - ………………………………………………………………………………………………………….. - ………………………………………………………………………………………………………….. 3. Wnioski Tutaj 2-4 zdań wniosków końcowych, do których zmierza prezentacja …….. ……. ……… ……………………………………………………………………………………………………… ……… ……………………………………………………………………………………………………… IV Materiały pomocnicze Tego punktu może nie być. Można w nim umieścić kilka cytatów ważnych dla prezentacji, materiały DVD itp., jakie wykorzystasz w prezentacji.

UWAGA!
1. Konspekt musi zmieścić się na 1xA4. Jeśli jednak nie mieści się na stronie, zmniejsz rozmiar czcionki do 11 lub 10 (nie dotyczy nagłówków). Marginesy Konspektu standardowe (2,5 cm.)
2. Konspekt oddajemy w dwóch/trzech egzemplarzach do dnia [zależy od szkoły] – wydruk komputerowy (przez pół roku można przecież przepisać na kompie).
3. Przed pisaniem konspektu upewnij się, że analizowane przez Ciebie lektury „pasują do tematu” wybranej prezentacji, skonsultuj to z nauczycielem/korepetytorem/poradnikiem/opracowaniem – koniecznie.

[Pobierz wzór konspekt2.doc]

Pamiętaj o estetyce konspektu. Wyrazy oddzielamy spacjami, spacje stawiamy po znakach interpunkcyjnych!

[tag bibliografia doprowadzi Cię do spisów bibliograficznych, które możesz wykorzystać w swoim konspekcie]